godło Urząd Miasta Częstochowa OMEP BIP

  Autor: Renata Margas

                          Innowacja pedagogiczna "Różowa wieża"

              Pedagogika Marii Montessori pomaga zrozumieć świat.

 

          Ponadczasowa i uniwersalna wartość pedagogiki Marii Montessori w sposób szczególny objawia inteligencję dziecka, społeczne zachowania, przyjacielskie nastawienie oraz jego spokój wewnętrzny. To przekłada się na prawidłowe i skuteczne przygotowanie dzieci do nauki w szkole i sprawniejsze wykonywanie codziennych czynności praktycznych oraz samoobsługowych.                                                                                                            W bieżącym roku szkolnym dzieci w gr.III będą realizować za zgodą Dyrektora Przedszkola, Rady Pedagogicznej i Rady Rodziców w/w innowację pedagogiczną.Korzystać z niej będą zarówno dzieci w normie rozwojowej jak i dzieci z niepełnosprawnościami.

        Jej celem jest włączenie do zajęć edykacyjnych elementów pedagogiki Marii Montessori, która to każde dziecko traktuje podmiotowo i bardzo indywidualnie.Ważną częścią tej metody jest oryginalny zestaw pomocy dydaktycznych, który inspiruje dzieci do twórczego działania. Jest on podzielony na praktyczny, sensoryczny, językowy, matematyczny i kosmiczny. Cechuje go prostota , a jednocześnie przemyślana konstrukcja.Każda pomoc zbudowana jest według  zasady stopniowania trudności, umożliwia dziecku samodzielne działanie i samokontrolę. Określony materiał edukacyjny występuje w jednym egzemplarzu, co stwarza okazję do rozwijania tak potrzebnej w naszych czasach umiejętności czekania i cierpliwości. To dobra lekcja do formowania charakteru.

           W każdym tygodniu dzieci poznają nową pomoc dydaktyczną z Materiału Montessoriańskiego oraz pracują na dotychczas poznanym.

Wrzesień

Dzieci wykonują ćwiczenia praktycznego dnia.

Uczą się chodzić po elipsie w celu utrzymania równowagi oraz nosić pustą tacę , tacę z pustymi kubkami, a następnie wypełnionymi częściowo wodą.

Nabywają też umiejętności rozwijania i zwijania dywanika oraz rozkładania i składania podkładki, które służą jako podłoże do rozmieszczania pomocy dydaktycznych i wyznaczają dziecku pole do pracy.

W tym miesiącu dzieci uczą się też przelewać wodę z dzbanka do kubków oraz przesypywać materiał sypki z pojemnika do pojemnika łyżeczką. Te zadania ćwiczą cierpliwość, precyzję ruchów, a w przyszłości pomogą w prawidłowym trzymaniu narzędzia pisarskiego.

We wrześniu dzieci pracują również na ramkach z różnymi zapięciami takimi jak: guziki duże i małe, zatrzaski, rzepy, haftki itd. Te czynności pomogą im w sprawnym ubieraniu i rozbieraniu się.

                                                              

Październik:

Dzieci pracują w oparciu o materiał sensoryczny.

Układają „Brązowe schody” i „Różową wieżę”, a także „Walce” w 4 kolorach i „Cylindry” w
4 blokach.

Ćwiczenia te rowijają u nich koordynację wzrokowo – ruchową, precyzję ruchów, uczą przeliczania w zakresie 10 i rozumienia pojęć matematycznych takich jak: duży, mały, najmniejszy, największy, gruby, cienki. Kształtują też też umiejętność układania elementów w ciągu rosnącym i malejącym w poziomie i pionie. Rozwijają wyobraźnię podczas tworzenia własnych kompozycji z podanych elementów.
 

     

  

Listopad

W listopadzie dzieci z grupy III nadal pracują w oparciu o materiał sensoryczny, który pomaga im w kształceniu zmysłów i pobudzeniu aktywności umysłowej.
Poznają trójkąty konstrukcyjne.

Są one zgromadzone w pięciu pudełkach, mają różny kolor i kształt.

Dzieci w oparciu o prezentację nauczyciela uczą się układać z nich:

- czworokąty (kwadraty, prostokąty, romby, trapezy)

- większe trójkąty składające się z 2, 3 lub 4 mniejszych

- sześciokąty rozdzielane na trapezy i romby

- tworzą własne konstrukcje z większej ilości jednakowych trójkątów np. rozety.

Dzięki temu poznają figury geometryczne i ich nazwy, wiedzą z ilu boków się składają i jak mogą się łączyć z innymi figurami tworząc nowe kształty.

Kolejną poznaną pomocą jest mały sześcian.

Składa się on z 8 elementów i można go złożyć w całość według ściśle określonych zasad, tak by zmieścić go w pudełku. Błędne ułożenie choćby 1 elementu wyklucza ułożenie całego sześcianu.

Takie „kombinowanie” wykształca u dzieci umiejętność logicznego myślenia i stanowi bazę do przyszłych działań matematycznych.


 
 
 
 
 

 

Grudzień
 
         Dziecko rozwija pojęcia matematyczne przez swoje własne doświadczenia. Pomoce        z zakresu kształcenia matematycznego ułatwiają dziecku zrozumienie podstaw matematyki poprzez obiektywizację tego,  co abstrakcyjne. Materiał z zakresu edukacji matematycznej wprowadza dziecko w świat liczb i działań matematycznych.
Pracę z materiałem matematycznym zaczynamy w grudniu.
          W skład tego materiału wchodzą np. "czerwone patyki" oraz "wrzeciona", które uczą liczenia w zakresie 0 -10. Te pierwsze uczą też różnicowania długości i wysokości oraz rozumienia różnic w długości i wysokości  przedmiotów. Te drugie utrwalają symbole liczb         i kojarzenie liczb z ilością. Ułatwiają też wprowadzenie i rozumienie liczby "0".
          Kolejną wprowadzaną w grudniu pomocą dydaktyczną są "metalowe matryce". Wchodzą one w skład materiału językowego i stanowią wstęp do nauki pisania i prawidłowego trzymania kredki. Odrysowywanie figur zawierających kąty oraz tych bez kątów doskonali koordynację wzrokowo - ruchową, uczy domykania kształtów, utrzymania się  w granicach linii i umiejętności zmian kierunku kreślenia.
          Ostatnią wprowadzoną w tym miesiącu pomocą są "kolorowe tabliczki", dzięki którym  dzieci uczą się rozpoznawać kolory.
         Wszystkie wymienione tu pomoce dydaktyczne rozwijają w dzieciach nawyk kontroli, niezależność i pewność siebie.

     
     
     
     
     
     
     
                               

 

Styczeń 2019
 

      Rozpoznawanie i rozróżnianie kształtów i form jest jednym z elementów edukacji matematycznej, którą realizuje się w przedszkolu od najmłodszych lat. Wprowadza się kolejno: koło, trójkąt, kwadrat, prostokąt, inne figury.
 
      W miesiącu styczniu dzieci z grupy III pracowały z wykorzystaniem "komody geometrycznej", która składa  się  z 5 szuflad:
I - czworokąty
II - koła
III - trójkąty
IV - wielokąty foremne od pięcio do dziesięciokąta
V - inne figury
     Do tego materiału przyporządkowany jest zbiór kart, po 3 komplety do każdej szuflady:
1 komplet - pełne figury
2 komplet - figury narysowane grubą linią
3 komplet - figury narysowane cienką linią
 
      Dzieci najpierw nauczyły się rozpoznawać i rozróżniać kształty i formy wskazanych figur, następnie dopasowywały je do matryc i konturów. Na koniec nauczyły się  nazywać figury, z którymi pracowały. A są to: koło, trójkąt, prostokąt, kwadrat, trapez, romb, wielokąty.

 
 
 
 
 

 

           Styczeń to miesiąc, w którym dzieci pracowały także z "Komodą botaniczną".
Dopasowując drewniane elementu poznały budowę: kwiatu, liścia i drzewa. Miały też okazję dopasowywać do otworów różnorodne kształty liści próbując odgadnąć z jakiego drzewa pochodzą. Odrysowywały je na kartkach papieru i uzupełniały kontur kolorem.
 
      Wszystkie te ćwiczenia wyposażyły dzieci nie tylko w wiedzę z zakresu matematyki czy botaniki, ale doskonaliły też koordynację wzrokowo - ruchową, spostrzegawczość                      i umiejętności manualne.


  
 
 
 
 
 
 
 

Luty
 
     W miesiącu lutym wróciliśmy do polisensorycznego (wielozmysłowego) poznawania świata.
Dzieci ćwiczyły zmysł dotyku pracując z "Tablicami dotykowymi".
Dotykając i pocierając palcami odpowiednie powierzchnie tabliczek uczyły się  porównywania i rozróżniania kontrastu: szorstki - gładki. Nabyły umiejętność  stopniowania szorstkości, ćwiczyły przy tym koncentrację i koordynację. Tego typu zadania wpływają na uwrażliwienie palców, a także stanowią przygotowanie do pracy y z literami i cyframi z papieru piaskowego.
     Są one szczególnie  korzystne dla dzieci z wadami wzroku i słabowidzących.


 



Inny rodzaj tabliczek stanowią "Tabliczki termiczne".
Składają się one z 6 par tabliczek wykonanych z różnego materiału:
zimne - metal, szkło, marmur
ciepłe - korek, drewno, filc
Służą do rozróżniania temperatur.
Dzieci układają je parami szukając tak samo zimnej lub tak samo ciepłej.
Zadanie to mogą wykonywać z zamkniętymi  oczami.
Pracując z tabliczkami termicznymi dzieci zapoznają się  z różnego  rodzaju materiałami            i tworzywami, a przy pomocy zmysłu dotyku uczą się  określać ich ciepłotę.


 


 Kolejnym zagadnieniem  z zakresu sensoryki a jednocześnie  geometrii jest poznanie brył geometrycznych.
   Dzieci  nie tylko obserwują ich kształt i wygląd ale je dotykają, porównują, dopasowują do płaszczyzn, dzielą na zbiory. Zwykle na te, które się toczą (kula, jajo, elipsoida), które  kłują (stożek, ostrosłup) i te, które można  układać jedne na drugich (sześcian, prostopadłościan, graniastosłup, walec). Osłuchują się  przy tym z trudnymi nazwami brył, choć na tym etapie nie muszą ich zapamiętywać.

 

         

Zakończyliśmy  właśnie  wprowadzanie  cyfr w zakresie 1 - 10.
Praca z "żetonami" stanowi uzupełnienie i podsumowanie  tego zagadnienia.
Ważne jest tu:
- przeliczanie w zakresie  1 - 10
- znajomość kolejności liczb
- przyporządkowanie ilości żetonów do symboli liczb
- tworzenie zbiorów 10 elementowych
- tworzenie par liczb
- zapoznanie z liczbami parzystymi i nieparzystymi
   Wszystkie te zagadnienia dzieci miały okazję pracując na żetonach wielokrotnie przećwiczyć, a przez to ugruntować.

 
 
 

Marzec
 
     Marzec jest miesiącem, w którym więcej skupiamy się na sprzątaniu, ponieważ robimy wiosenne porządki i przygotowujemy się  do świąt.
     Jest to doskonałą okazją do wykonywania "ćwiczeń praktycznego dnia", a konkretnie do rozpoczęcia nauki zamiatania.
     Służy do tego tzw. "zestaw do sprzątania" składający się z małej i dużej szufelki oraz małej zmiotki i szczotki na kiju.
Zestaw ten dedykowany jest małym pomocnnikom. Oprócz funkcji zabawy uczy zamiatania. Rozwija motorykę dużą, uczy dokładności i kształtuje zamiłowanie do porządku.
     Dziecko w początkowym etapie uczy się zamiatać skrawki bibuły lub suszone płatki kwiatów, by później umiało zamiatać śmieci.
     Wykorzystując szczotkę na kijju dziecko zmiata śmieci na kupkę i wmiata je na dużą  szufelkę. Resztę śmieci zmiata przy pomocy  małej  zmiotki i małej szufelki. Wielokrotne powtarzanie tych czynności spowoduje, że dziecko je doskonale wyćwiczy i będzie umiało zadbać o czystość w swoim otoczeniu.

 
 
 

 
Kolejną pomocą z działu "ćwiczenia praktycznego dnia" są tzw. "ramki z zapięciami".
Przeznaczone są one do ćwiczeń manipulacyjnych, ćwiczeń motoryki małej oraz usprawniania koordynacji wzrokowo -   ruchowej.
Odtwarzają rzeczywiste sposoby zapięć stosowanych w odzieży, torbach, plecakach, obuwiu itd.
Zostały tak zaprojektowane, by mogły być użytkowane przez osoby prawo- i leworęczne.
Dzieci poprzez wielokrotnie  powtarzane ćwiczenia uczyły się zapinać:
- guziki duże i małe
- sprzączki
- rzepy
- zamek błyskawiczny 
- haftki
- agrafki
- zatrzaski
- plastikowe klamerki
 Wiązać:
- wstążki
- sznurowadła
Wykonywać sznurownie gorsetowe
Ćwiczenie tych umiejętności na pewno nie jest łatwe ale pomaga dzieciom stać się  niezależnymi i przygotować ich do wykonywania tych czynności samodzielnie w życiu codziennym.
Ubieranie się jest dużym krokiem w niezależność i rodzice czekają na ten moment z utęsknieniem.

 
 
 
 
 
 
 

Ostatnią pomocą, którą  dzieci poznały w marcu jest "gabinet tkanin" i stanowi on  zwrot  ku sensoryce, a dokładniej  jest materiałem do rozwijania i doskonalenia zmysłu dotyku.
     Celem pracy z "gabinetem tkanin" jest dobieranie parami kawałków materiału o tej samej fakturze i porównywanie tkanin o różnej fakturze. Ćwiczenie to wykonuje się  z związanymi oczami.
      Przy okazji dzieci poznają nazwy i wygląd niektórych tkanin.)

 
 

Kwiecień  i  Maj
   Zbliża się  koniec roku szkolnego i czas na pewne podsumowania.
Dzieci poznały już wszystkie litery i cyfry. Rozpoznają je, nazywają, odczytują.
Każdorazowe wprowadzenie nowej litery czy cyfry w ciągu całego roku szkolnego było uzupełniane o tabliczki z literami i cyframi  dotykowymi. Są one wykonane z piaskowego papieru o szorstkiej strukturze, a uwodzenie palcem po kształcie litery z takiego materiału powoduje, że dzieci szybciej ją zapamiętują. Zapamiętanie kształtu ułatwia z kolei czytanie i pisanie w liniaturze lub w kratkach.
    Zatem wykorzystanie tabliczek dotykowych ułatwiło poznanie liter i cyfr przez współgranie wszystkich zmysłów.
 
 
 
 

 
Zajęcia matematyczne dotyczące wprowadzenia liczb 1 - 10 zostały wzbogacone o pracę w oparciu o tzw. "patyki liczbowe" zwane też "belkami numerycznymi".
     Ułatwiły one wprowadzenie liczb we wszystkich aspektach: kardynalnym, porządkowym i miarowym. Pomogły też w szybkim kojarzeniu symbolu z liczbą, wykonywaniu prostych działań na dodawanie i odejmowanie czy dokonywaniu prostych pomiarów np. wzrostu dzieci, wysokości mebli itd.
     Dzieci pracując z patykami liczbowymi układały je od najkrótszego do najdłuższego w różnych ustawieniach, przeliczały patyki przez przekładanie najmniejszego z nich, podpisywały patyki symbolami liczb. 
     Wszystkie te działania miały duży wpływ na rozwój u dzieci myślenia matematycznego.

 
 
 
 
 
 
  
 
 Jedną z ostatnich wprowadzonych w tej innowacji pomocy są "mapy puzzlowe" wliczane w obszar, który w pedagogice Montessori nosi nazwę wychowania kosmicznego.
     Układanie tych map daje dzieciom ogląd świata, rozmieszczenie na kuli ziemskiej kontynentów, ich wielkość oraz ilość znajdujących się na ich terenie państw.
     Pracę z mapami puzzlowymi zaczynamy od najłatwiejszych czyli:
świat, Australia, potem Ameryka Północna  i Środkową, Ameryka Południowa, Europa, Azja i Afryka, którą  ułożyć  jest  najtrudniej.

 
 
 
 

 
Czerwiec
    W pedagogice Marii Montessori najważniejsze  miejsce zajmuje dziecko, które przez cały czas doświadcza podmiotowości, a podstawową  formą jego działania jest zabawa i indywidualne  zdobywanie doświadczeń.
    Zorganizowanie przejścia od zabaw dziecięcych do elementów  pracy, opierając się  na tym, co dziecko interesuje, pobudza jego ciekawość, sprawia mu satysfakcję i prowadzi do sukcesu było podstawą wdrażanej w ciągu całego roku szkolnego innowacji pedagogicznej "Różowa wieża".
    Dzięki niej dzieci z grupy III miały okazję pracować w oparciu o:
- pomoce do ćwiczeń praktycznego dnia
- pomoce  sensoryczne
- pomoce  do edukacji matematycznej, językowej
- pomoce  do wychowania  kosmicznego 
    Wszystkie  te pomoce to "klucze do świata" prowadzące dziecko od konkretu do abstrakcji, od zagadnień łatwiejszych do trudniejszych, umożliwiające samokontrolę.
    Dzięki nim dzieci  nie tylko wyćwiczyły czynności związane z samoobsługą i prostymi pracami domowymi ale przede wszystkim odbyły rozszerzony kurs przygotowania do nauki  w szkole. 
    
    Podsumowaniem innowacji pedagogicznej były zajęcia otwarte dla rodziców, na których dzieci mogły swobodnie wybierać pomoce dydaktyczne Marii Montessori i pokazać rodzicom jak należy z nimi  pracować. 
    Oto kilka zdjęć  ze wspomnianych zajęć:

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
Valid HTML 4.01 Transitional Poprawny CSS!